Wat u moet weten over: kleurindex

Gerelateerde onderwerpen:

• Wat u moet weten over kleurtemperatuur.
• Wat u moet weten over lichtstroom en verlichtingsterkte.

Kleurindex

De kleurindex is een indicatie voor de kwaliteit van kleurweergave
van door die lichtbron belichte objecten.
De Color Rendering Index (CRI) oftewel de kleurweergave-index
wordt weergegeven tussen 0 en 100.

Dit voorbeeld van de kleurweergave-index heeft een waarde
van 65.56. Wat aangeeft in hoeverre het licht van deze lamp
een aantal referentiekleuren kan weergeven in vergelijk met
het licht van een referentiebron.

Deze waarde is lager dan 80 dat als minimum geldt voor een
natuurgetrouwe kleurweergave voor alledaags gebruik.
Een witte TL-buis heeft bijvoorbeeld een CRI van 80.

Met daglicht wit (koud wit) ontstaat wel een 'koele sfeer' maar wel een prima omgeving
voor een juiste kleurbeoordeling. Enkele toepassingen zijn bijvoorbeeld:

• Winkels
• Kapsalons
• Modezaken
• Showrooms

Aangezien er voor de vaststelling van de CRI maar 8 kleuren
gebruikt worden, kan het zo zijn dat de CRI waarde hoog is
maar dat er toch nog kleuren zijn die niet goed
of natuurgetrouw worden weergegeven.

Dat is een van de tekortkomingen van de gebruikte methode.
Een fabrikant zou dit kunnen optimaliseren om de CRI zo hoog
mogelijk te krijgen, iets wat bij TL buizen en spaarlampen zeker
het geval kan zijn.

Het voorbeels is een spectrum van een dergelijke TL lamp,
dat uit vele pieken bestaat. Hierbij worden er vele
soorten fosfor toegevoegd in de buis om een spectrum te
creëren dat een goede CRI geeft.

Bij een led wordt normaliter gebruik gemaakt van 1 soort fosfor
en ziet het spectrum er heel wat constanter uit.

De piek in het spectrum bij de 450 nm is afkomstig van de led's
zonder fosfor, die een blauwachtig licht afgeven.
Er is fosfor gebruikt dat een gedeelte van het licht van de led
omzet in groen-geel-rood licht, zoals aan de bult in de grafiek te
zien is.
Tezamen is voor dit voorbeeld een resultaat verkrijgbaar
voor het licht dat een goede CRI waarde heeft.

Voorbeeld van een spectrum van een led lamp met een CRI waarde van 87.

Groep:	CRI index:	Toepassing:
1A	RA > 90	Wanneer nauwkeurige kleurovereenkomst gewenst is, bijvoorbeeld bij grafische industrie.
1B	80 >= Ra < 90	Wanneer nauwkeurige kleurbeoordelingen nodig zijn en/of goede kleurbeleving nodig is voor het presenteren / uitstallen van goederen. Bijvoorbeeld bij winkels of commerciële instellingen.
2	60 >= Ra < 80	Wanneer kleurindrukken overeenkomen acceptabel is zoals dat bij zonlicht zou zijn.
3	40 >= Ra < 60	Wanneer kleurindrukken of kleurbeleving niet direct van belang zijn, maar waarbij geen grote afwijkingen mogen ontstaan.
4	20 >= Ra < 40	Wanneer kleurindrukken of kleurbeleving van geen belang is en waarbij geheel verkeerde kleurindrukken acceptabel zijn.